
Կարդալ ամբողջ նյութը
Լոլիկի պահպանունակության սելեկցիոն-գենետիկական բարձրացումը Fitomag-ի կիրառման հետ միասին նվազագույնի է հասցնում զանգվածի բնական կորուստը և ապահովում ապրանքային պտուղների առավելագույն ելքը։ Սա ցույց են տվել Վ. Ա. Գուդկովսկու՝ Ի. Վ. Միչուրինի անվան այգեգործության համառուսաստանյան ԳՀԻ-ից, Դ. Վ. Ակիշինի՝ Միչուրինսկի պետական ագրարային համալսարանից, Ե. Վ. Մոսյագինայի և Ա. Ֆ. Բուխարովի՝ բանջարաբուծության համառուսաստանյան ԳՀԻ-ից կազմված խմբի հետազոտությունները։
Փորձերը ցույց տվեցին, որ զանգվածի բնական կորուստն ու ապրանքային պտուղների ելքը մեծապես որոշվում են սորտի գենոտիպով։ Լոլիկի հիբրիդում rin գենի հետերոզիգոտ ձևը նվազեցնում է զանգվածի կորուստը՝ ջրի պակաս գոլորշիացման շնորհիվ։ Հետերոզիգոտ հիբրիդներն ավելի քիչ են ախտահարվում երկարատև պահպանման ընթացքում։
Fitomag-ով մշակումը նվազեցնում է զանգվածի բնական կորուստը թե՛ ջրի պակաս գոլորշիացման, թե՛ շնչառության համար չոր նյութերի պակաս ծախսի հաշվին։ Բացի այդ, մշակված պտուղները զգալի պակաս են ախտահարվում սնկային փտումներով։ Արդյունավետությունն աճում է պահպանման ժամկետի երկարացմանը զուգահեռ։ 42 օր պահպանման դեպքում հիվանդություններից կորուստները rin գենով հիբրիդներում նվազել են 12,7%-ով, իսկ ստուգիչ Յախոնտ (+/+) սորտում՝ 35,1%-ով։
Հետերոզիգոտ հիբրիդները (հիմնականում nor/+ և rin/+) վերջին տասնամյակներում շատ տարածված են պաշտպանված գրունտում։ Շնչառության ցածր ինտենսիվության, էթիլենի սինթեզի, պոլիգալակտուրոնազների և պեկտինէսթերազի ցածր ակտիվության ու պեկտինային նյութերի համեմատաբար բարձր պարունակության շնորհիվ դրանց պտուղները լավ են պահպանվում և երկար մնում պինդ, ինչը կարևոր է պահպանման, փոխադրման ու վաճառքի համար։ Բաց գրունտի համար դանդաղ հասունացման գենով հայրենական սելեկցիայի հետերոզիգոտ հիբրիդներ դեռ չեն ստացվել։
Սելեկցիոն-գենետիկական եղանակից բացի, լավ արդյունք է տվել հասունացման դանդաղեցումը՝ էթիլենի կենսասինթեզը արգելակող 1-մեթիլցիկլոպրոպեն (1-MCP կամ Fitomag) պարունակող պատրաստուկներով մշակմամբ։ Առավելություններն են հարաբերական էժանությունը, պարզությունն ու բարձր արդյունավետությունը։
Պահպանման և փոխադրման հիմնական կորուստները մանրէաբանական փչացումից և բնական նվազումից են, որը բաղկացած է շնչառության համար չոր նյութերի ծախսից և խոնավության գոլորշիացումից։ Ուստի հաջող երկարատև պահպանման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն պաշտպանել հիվանդություններից, այլև առավելագույն դանդաղեցնել հետբերքահավաքային հասունացումը՝ բնական նվազագույն կորուստներով։
Հետազոտությունը հրապարակվել է «rin գենի և Fitomag էթիլենարգելակիչի ազդեցությունը լոլիկի զանգվածի կորստի և պահպանունակության վրա» հոդվածում, «ՄիչԳԱՀ-ի տեղեկագիր», №2, 2009 թ., էջ 49։
