← Материалдарға

Қызанақ сақталғыштығын арттырудың селекциялық-генетикалық әдісін Fitomag қолданумен біріктіру

Қызанақтың сақталғыштығын селекциялық-генетикалық арттыруды Fitomag қолданумен біріктіру массаның табиғи кемуін барынша азайтып, сақтау кезінде тауарлық жемістердің ең жоғары шығымын қамтамасыз етеді,…

Қызанақ сақталғыштығын арттырудың селекциялық-генетикалық әдісін Fitomag қолданумен біріктіру
Толық материалды оқу

Қызанақтың сақталғыштығын селекциялық-генетикалық арттыруды Fitomag қолданумен біріктіру массаның табиғи кемуін барынша азайтып, сақтау кезінде тауарлық жемістердің ең жоғары шығымын қамтамасыз етеді. Мұны И.В. Мичурин атындағы Бүкілресейлік бау-бақша ҒЗИ-ден В.А. Гудковский, Мичуринск мемлекеттік аграрлық университетінен Д.В. Акишин, Бүкілресейлік көкөніс шаруашылығы ҒЗИ-ден Е.В. Мосягина және А.Ф. Бухаров кірген ғалымдар тобының зерттеулері көрсетті.

Тәжірибелер сақтау кезіндегі массаның табиғи кемуі мен тауарлық жемістердің шығымы едәуір дәрежеде сорт генотипімен анықталатынын көрсетті. Қызанақ буданында rin генінің гетерозиготалы түрде болуы судың аз булануы есебінен масса кемуін азайтады. Гетерозиготалы будандар ұзақ сақтау кезінде ауруға да азырақ шалдығады.

Fitomag-пен өңдеу судың аз булануы және тыныс алуға құрғақ заттардың аз жұмсалуы есебінен сақтау кезінде массаның табиғи кемуін азайтады. Бұған қоса, өңделген жемістер сақтау кезінде саңырауқұлақ шірігіне әлдеқайда аз шалдығады. Сақтау ұзақтығы артқан сайын өңдеу тиімділігі де артады. 42 күн сақтағанда Fitomag-пен өңдеу аурулардан болатын шығынды rin гені бар будандарда 12,7%-ға және Яхонт (+/+) бақылау сортында 35,1%-ға азайтты.

Гетерозиготалы будандар (негізінен nor/+ және rin/+) соңғы онжылдықтарда қорғалған топырақта өте кең таралды. Тыныс алу қарқындылығы, этилен синтезі, полигалактуроназалар мен пектинэстераза белсенділігі төмен, пектинді заттар мөлшері салыстырмалы жоғары болғандықтан, олардың жемістері жақсы сақталып, ұзақ тығыз күйінде қалады. Бұл сақтау, тасымалдау және сату үшін өте маңызды. Ашық топырақта өсіруге арналған, жемісі баяу пісу гені бар отандық гетерозиготалы будандар әзірше шығарылған жоқ.

Селекциялық-генетикалық әдіске қосымша, этилен биосинтезін тежейтін 1-метилциклопропен (1-MCP немесе Fitomag) бар препараттармен өңдеу арқылы пісуді баяулатудың жақсы нәтиже берген әдісі бар. Оның артықшылығы — салыстырмалы арзандығы, қарапайымдылығы және жоғары тиімділігі.

Жемістерді сақтау және тасымалдау кезіндегі негізгі шығындар микробиологиялық бұзылудан және тыныс алуға құрғақ зат жұмсау мен ылғал булануынан тұратын табиғи кемуден болады. Демек, табысты ұзақ сақтау үшін жемістерді аурулардан қорғап қана қоймай, жинаудан кейінгі пісуді табиғи кему шығынын барынша азайта отырып мүмкіндігінше баяулату қажет.

Зерттеу материалдары «Вестник МичГАУ», 2009 ж., №2, 49-бетте «rin гені мен Fitomag этилен тежегішінің қызанақ массасының кемуіне және сақталғыштығына әсері» мақаласында жарияланған.

Материалдарға