← Դեպի նյութեր

Այգեգործություն և պահպանում

Այգեգործությունն առաջնահերթ ճյուղ է, քանի որ թարմ պտուղները առողջ սննդակարգի կարևորագույն բաղադրիչն են…

Այգեգործություն և պահպանում
Կարդալ ամբողջ նյութը

Այգեգործությունն առաջնահերթ ճյուղ է, քանի որ թարմ պտուղները մարդու առողջ սննդակարգի կարևորագույն բաղադրիչն են։

Առողջությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ է ամբողջ տարվա ընթացքում թարմ պտուղներ օգտագործել։ Սակայն պահպանման առկա տեխնոլոգիաներով կորուստները կարող են հասնել 20-25%-ի և ավելի, ինչպես նաև կտրուկ նվազում է սննդային արժեքը։

Gud
Վ. Ֆ. Շվեց, պրոֆեսոր
Ի. Վ. Միչուրինի անվան այգեգործության համառուսաստանյան ԳՀԻ-ի բազմաթիվ ուսումնասիրություններով հաստատվել է, որ մրգերի պահպանման ֆիզիոլոգիական հիմքը էթիլենի՝ հասունացման և ծերացման հորմոնի կենսասինթեզի առավելագույն արգելակումն է՝ առանց նյութափոխանակության խախտման։ Արդյունավետ եղանակ է կարգավորվող մթնոլորտի ստեղծումը, որը լայնորեն կիրառվում է ամբողջ աշխարհում։ Սակայն նման խցերից հանելուց հետո պտուղներում ինտենսիվորեն սինթեզվում է էթիլենը՝ նվազեցնելով որակը և մեծացնելով կորուստները։ Ուստի գիտական հանրությունը մշտապես փնտրում է էթիլենի արգելակման լրացուցիչ եղանակներ։ Դրանցից է 1-մեթիլցիկլոպրոպենի (C4H6) կիրառումը. դրա եռանդամ օղակ և կրկնակի կապ պարունակող մոլեկուլը եզակի կերպով արգելափակում է էթիլենի ընկալիչները՝ անջատելով գերհասունացման ու ծերացման կենսաքիմիական մեխանիզմը։

ՌԳԱ ակադեմիկոս Վ. Ա. Գուդկովսկու նախաձեռնությամբ Դ. Ի. Մենդելեևի անվան ՌՔՏՀ հիմնական օրգանական և նավթաքիմիական սինթեզի տեխնոլոգիայի ամբիոնում, պրոֆեսորներ Վ. Ֆ. Շվեցի և Ռ. Ա. Կոզլովսկուղեկավարությամբ կատարվել է 1-մեթիլցիկլոպրոպենի հարմար պատրաստուկային ձևի հայրենական արտադրության տեխնոլոգիայի ստեղծման աշխատանք։ 2004 թ. ամբիոնը մշակեց 1-մեթիլցիկլոպրոպենի հարմար պատրաստուկային ձևի արտադրության տեխնոլոգիա, որն անվանվեց «Fitomag»։

Ակադեմիկոսի ղեկավարությամբ Վ. Ա. Գուդկովսկու Ի. Վ. Միչուրինի անվան այգեգործության համառուսաստանյան ԳՀԻ-ում մշակվել է ռուսական Fitomag-ի կիրառման տեխնոլոգիա բազմաթիվ մրգերի (խնձոր, տանձ, սալոր, ծիրան, դեղձ, շլոր, արքայանարինջ, կիվի, ավոկադո, ֆեյխոա և այլն) և բանջարեղենի (լոլիկ, վարունգ, բրոկկոլի, ծաղկակաղամբ, սպիտակագլուխ և պեկինյան կաղամբ, դդմիկ) պահպանման համար՝ սովորական (ОА), կարգավորվող (РА) և փոփոխվող (МА) մթնոլորտներում, ինչպես նաև շուտ փչացող պտուղների ու բանջարեղենի հեռավոր փոխադրումների համար։ Մշակվել են քաղի ժամկետների օբյեկտիվ ցուցանիշներ, ընտրվել են պատրաստուկի օպտիմալ խտությունները յուրաքանչյուր տեսակի և սորտային առանձնահատկության համար, պահպանման պայմանները (ջերմաստիճան, մթնոլորտի կազմ, օդի հարաբերական խոնավություն) և տևողությունը։ Մշակվել են հիմնական ֆիզիոլոգիական հիվանդությունների (մակերեսային այրվածք, ենթամաշկային բծավորություն, քայքայում և այլն) զարգացման կանխատեսման օբյեկտիվ ցուցանիշներ։ Արդյունքները փորձարկվել ու ներդրվել են Ռուսաստանի բազմաթիվ տնտեսություններում, այդ թվում՝ Կենտրոնական, Հարավային և Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջաններում՝ «Սադ Գիգանտ» ՍՊԸ, «Հոկտեմբերի 15-ամյակի անվան ագրոֆիրմա» ՓԲԸ, «Ագրոնոմ Սադ» ԲԲԸ, «Վիկտորիա-92» ՓԲԸ, «Լորիս» ՓԲԸ, «Սվետլոգորսկոյե» ԿԳՁ, «Պլոդովոդ» ՓԲԸ, «Արխիպո-Օսիպովսկի սովխոզ» ԿԳՁ ՓԲԸ, «Սադովոդ» ՍՊԸ, «Պլոդովոդ» ՍՊԸ, «ԱլմաՊրոդակշին» ՓԲԸ, «ԱգրոՑենտր» ՍՊԸ, «Կոլոս» ԳԱԿ, «Սպեկտր-ՍԿ» ՍՊԸ, «Ժերդևսկի պտղատնկարան» ՍՊԸ, «Օստրոգոժսկսադպիտոմնիկ» ՓԲԸ, «Կորոչանսկի պտղատնկարան» ՓԲԸ, «Պլավա» ՍՊԸ, «Ռովենսկիե սադի» ՍՊԸ, «Օբոյանսկի սադ» ՍՊԸ, «Սադի Բակսանա» ՍՊԸ, «Սադի Էլբրուսա» ՍՊԸ, «Ֆրուկտ-Տրեյդ» ՍՊԸ, ինչպես նաև Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Բելառուսում, Ղազախստանում և այլ երկրներում։

Fitomag-ի կիրառմամբ ОА, РА, МА պահպանման տեխնոլոգիաներն ապահովում են՝

  • պտուղների և բանջարեղենի սկզբնական որակի առավելագույն պահպանումը պահպանման և սպառողին հասցնելու ընթացքում,
  • բացառում կամ կտրուկ նվազեցնում են մակերեսային այրվածքը, ծերացման քայքայումը, խոնավ այրվածքը, զսպում ապակենման պտուղների քայքայումը, կեղևի յուղոտության և սնկային փտումների (այդ թվում՝ գլեոսպորիումի) զարգացումը, նվազեցնում քաշի կորուստը,
  • պահպանում են թարմությունը, գրավչությունը, կարծրությունը, հյութալիությունը, խրթխրթան կառուցվածքը, համը և սննդային արժեքը (ավելի լավ են պահպանվում հակաօքսիդանտային ակտիվությունն ու թթվայնությունը), բարձրացնում գնորդների պահանջարկը,
  • ապահովում են բարձրորակ թարմ պտուղների վաճառքը ամբողջ տարին՝ սորտերի և պահպանման տեխնոլոգիաների ընտրությամբ,
  • նվազեցնում են պահպանման էլեկտրաէներգիայի ծախսերը,
  • երաշխավորում են լրացուցիչ շահույթ և բարձրացնում ձեռնարկության մրցունակությունը շուկայում։

Մրգերի ու բանջարեղենի պահպանման տեխնոլոգիաների կատարելագործման ուսումնասիրությունները շարունակվում են։

 

Վ. Ա. Գուդկովսկի, ՌԳԱ ակադեմիկոս

Վ. Ա. Գուդկովսկի

ՌԳԱ ակադեմիկոս

Հեռ.՝ +79156677949

 

 

Վ. Ֆ. Շվեց, պրոֆեսոր

Վ. Ֆ. Շվեց

Պրոֆեսոր

 Հեռ.՝ +79168086034

 

Դեպի նյութեր