← Материалдарға

Жеміс сақтау технологиялары және Fitomag қолдану

Жеміс сақтаудың бірнеше технологиясы бар. Қазір әлемдік тәжірибеде негізгі технология — оттегі мөлшері өте төмен реттелетін атмосфера…

Жеміс сақтау технологиялары және Fitomag қолдану
Толық материалды оқу

Жеміс сақтаудың бірнеше технологиясы бар. Қазір әлемдік тәжірибеде негізгі технология — оттегі мөлшері өте төмен реттелетін атмосферада сақтау.

  • табиғи салқындату,
  • жасанды салқындату,
  • оттегі мөлшері 13-19% болатын модификацияланған атмосфера (құрамы сорт генотипіне, үлдір қасиеттеріне және т.б. байланысты),
  • оттегі мөлшері 1,5-2,5% болатын стандартты реттелетін атмосфера,
  • оттегі мөлшері 0,8-1,2% болатын өте төмен оттегілі реттелетін атмосфера,
  • оттегі мөлшері 0,4-0,6% болатын динамикалық реттелетін атмосфера.

Қазір әлемдік тәжірибеде жеміс сақтаудың негізгі технологиясы — оттегі мөлшері өте төмен реттелетін атмосфера. Ресейде әзірше жасанды салқындату кең таралған, ал озық шаруашылықтар реттелетін атмосфераны және оттегі мөлшері өте төмен реттелетін атмосфераны игеруде.

Жемістер мен көкөністерде ауру дамуының және сапа төмендеуінің негізгі себебі — жеміс ішінде және қоршаған ортада этиленнің шамадан тыс жиналуы. Этилен жемісте синтезделеді (эндогендік) немесе сырттан түседі (экзогендік). Бұл газ өте төмен концентрацияның өзінде жемістер мен көкөністердің пісуін, шамадан тыс пісуін және қартаюын белсендіреді, бұл сапаның жоғалуына және көптеген физиологиялық және саңырауқұлақ ауруларының дамуына әкеледі.

Этиленді ең тиімді тежеу динамикалық реттелетін атмосферада қамтамасыз етіледі. Алайда бұл технология камера герметикалығына, атмосфераның белгіленген параметрлерін жасап, ұстайтын жабдыққа, техникалық қызметкерлер біліктілігіне, жемістердің сапасы мен физиологиялық біркелкілігіне ерекше талаптар қояды. Бұл оны пайдалану шығынын арттырады.

Этилен тежегіші — 1-метилциклопропен (1-MCP) қосылысын АҚШ-тағы Солтүстік Каролина штаты университетінің ғалымдары алғаш синтездеді. Онымен жинаудан кейін өңдеу пісу мен қартаюды едәуір баяулатып, шығынды азайтып, жеміс сапасын сақтауға мүмкіндік береді.

Д.И. Менделеев атындағы Ресей химия-технологиялық университетінің ғалымдары отандық балама — Fitomag препаратын синтездеді, ал И.В. Мичурин атындағы ВНИИС-те оны әртүрлі сақтау технологияларында қолдану әдісі әзірленді. Препарат тіркеуден өтіп, Ресей, Украина, Молдова, Беларусь елдерінде практикалық қолдануға рұқсат етілді.

Этилен тежегішінің әсер ету механизмі: өңдеуден кейін 1-MCP белсенді затының молекулалары жасуша мембранасындағы этилен рецепторларымен берік байланысады, яғни оның орнын алады. Сондықтан этилен рецепторларға байланысып, жемістердің пісуі мен қартаюын жеделдететін белсенді кешендер түзе алмайды.

Fitomag қолданылатын сақтау технологияларының сипаттамасымен И.В. Мичурин атындағы Бүкілресейлік бау-бақша ғылыми-зерттеу институты ғалымдарының «Жемістерді сақтаудың инновациялық технологияларын әзірлеу мен игеру зерттеулерінің негізгі қорытындылары» мақаласынан толығырақ танысуға болады.

Материалдарға