← Materiallarga

Meva saqlash texnologiyalari va Fitomag preparatini qo'llash

Meva saqlashning bir necha texnologiyasi mavjud. Hozir jahon amaliyotida asosiy meva saqlash texnologiyasi kislorod miqdori o'ta past boshqariladigan…

Meva saqlash texnologiyalari va Fitomag preparatini qo'llash
To'liq materialni o'qish

Meva saqlashning bir necha texnologiyasi mavjud. Hozir jahon amaliyotida asosiy meva saqlash texnologiyasi kislorod miqdori o'ta past boshqariladigan atmosferadir.

  • tabiiy sovutish,
  • sun'iy sovutish,
  • kislorod miqdori 13-19% bo'lgan modifikatsiyalangan atmosfera (atmosfera tarkibi nav genotipi, plyonka xususiyatlari va boshqalarga bog'liq),
  • kislorod miqdori 1,5-2,5% bo'lgan standart boshqariladigan atmosfera,
  • kislorod miqdori o'ta past — 0,8-1,2% bo'lgan boshqariladigan atmosfera,
  • kislorod miqdori 0,4-0,6% bo'lgan dinamik boshqariladigan atmosfera.

Hozir jahon amaliyotida asosiy meva saqlash texnologiyasi kislorod miqdori o'ta past boshqariladigan atmosferadir. Rossiyada hozircha eng keng tarqalgan saqlash texnologiyasi sun'iy sovutish bo'lib, ilg'or xo'jaliklarda boshqariladigan atmosfera va kislorod miqdori o'ta past boshqariladigan atmosfera o'zlashtirilmoqda.

Meva va sabzavotlarda kasalliklar rivojlanishi va sifat pasayishining asosiy sababi meva ichida hamda atrof-muhitda etilenning ortiqcha to'planishidir. Etilen mevalarda sintezlanadi (endogen) yoki atrof-muhitdan kiradi (ekzogen). Hatto nihoyatda past konsentratsiyalarda ham bu gaz meva va sabzavotlarning pishishi, o'ta pishishi va qarishini faollashtiradi, bu esa sifat yo'qotilishi va ko'plab fiziologik hamda zamburug'li kasalliklar rivojlanishiga olib keladi.

Etilenni eng samarali ingibitsiya qilish dinamik boshqariladigan atmosferada ta'minlanadi. Biroq bu texnologiya kameralar germetikligi, belgilangan atmosfera parametrlarini yaratib va saqlab turuvchi uskunalar, texnik xodimlar malakasi, mevalar sifati va fiziologik bir xilligiga alohida talablar qo'yadi, bu esa foydalanish xarajatlarini oshiradi.

Hosildan keyin ishlov berilganda pishish va qarish jarayonlarini ancha sekinlashtirish, yo'qotishlarni kamaytirish va meva sifatini saqlashga imkon beradigan etilen ingibitori — 1-metilsiklopropen (1-MCP) birikmasini birinchi bo'lib AQShdagi Shimoliy Karolina shtati universiteti olimlari sintez qilgan.

D.I. Mendeleyev nomidagi Rossiya kimyo-texnologiya universiteti olimlari mahalliy analog — Fitomag preparatini sintez qildi, I.V. Michurin nomidagi ВНИИСda esa uni turli saqlash texnologiyalarida qo'llash usuli ishlab chiqildi. Preparat ro'yxatdan o'tgan va Rossiya, Ukraina, Moldova, Belarusda amaliy qo'llashga ruxsat etilgan.

Etilen ingibitorining ta'sir mexanizmi shundan iboratki, mevalarga ishlov berilgach, 1-MCP faol moddasi molekulalari hujayra membranasidagi etilen retseptorlariga mustahkam birikib, uning o'rnini egallaydi. Shuning uchun etilen endi retseptorlarga birika olmaydi va mevalarning pishishi hamda qarishini tezlashtiruvchi faol komplekslar hosil qilmaydi.

Fitomag preparatidan foydalanish bilan uyg'unlashgan saqlash texnologiyalarining batafsil tavsifi bilan I.V. Michurin nomidagi Butunrossiya bog'dorchilik ilmiy-tadqiqot instituti olimlarining «Mevalarni saqlashning innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish va o'zlashtirish bo'yicha tadqiqotlarning asosiy natijalari» maqolasida tanishish mumkin.

Materiallarga