← Materiallarga

«Fitomag» texnologiyasini qo'llash

2003 yilda Michurinsk bog'dorchilik instituti va Mendeleyev nomidagi РХТУ olimlari «Fitomag» texnologiyasini yaratdi. Texnologiya samarali preparatga — …

«Fitomag» texnologiyasini qo'llash
To'liq materialni o'qish

2003 yilda Michurinsk bog'dorchilik instituti va Mendeleyev nomidagi РХТУ olimlari «Fitomag» texnologiyasini yaratdi. Texnologiya samarali preparat — etilen biosintezi ingibitoriga (ilmiy nomi 1-metilsiklopropen yoki 1-MCP) asoslangan.

2005 yilda Rossiyadagi yetakchi olma ishlab chiqaruvchilar bilan ish boshladik va bu ishni 12 yildan beri davom ettirmoqdamiz; texnologiyamizni takomillashtirishning bir necha bosqichidan o'tdik. Hozir barcha yetakchi bog'dorchilik majmualari biz bilan ishlamoqda. Ishlov hajmi nafaqat Rossiya va MDHda, balki boshqa mamlakatlarda ham yuz minglab tonnaga yetdi. Jumladan, preparat Serbiya, Argentina, JARda ro'yxatdan o'tgan. Texnologiya uzluksiz takomillashtirilmoqda.

«Fitomag» texnologiyasining mohiyati pishish gormoni — etilen sintezini ingibitsiya qilishdan iborat. Meva retseptorlaridagi etilen molekulalari faol moddamiz — 1-metilsiklopropen molekulasi bilan almashtiriladi. Shu tarzda almashishda mevaning pishishi bloklanadi, ya'ni yetilganlik darajasi mustahkamlanadi. Natijada mevalarga biologik darajada ta'sir ko'rsatiladi. Mevalarga past konsentratsiyali gazsimon modda bilan ishlov beriladi. Muayyan sharoitlarga rioya qilinsa, ishlov berilgan meva va sabzavotlarning saqlash muddati sifatni hech qanday yo'qotmasdan uzayadi.

  • «Fitomag» texnologiyasi qaysi meva va sabzavotlarga mos?

Odatda bular klimakterik meva va sabzavotlar: olma, nok, olxo'ri, shaftoli, o'rik. Tropik mevalardan «Fitomag» kiviga ishlov berishda ishlatiladi. Sabzavotlardan pomidor, bodring, qovoqcha va ayrim ko'katlarga ishlov beriladi. Biroq ishlovning eng katta samarasi aynan olma, nok, olxo'ri, shaftoli va o'rikda kuzatiladi.

  • «Fitomag»ning to'g'ri dozasi ishlatilganda olma saqlash muddatini qanchaga uzaytirish mumkin?

Meva to'g'ri yetishtirilgan, to'liq yetuklikda uzilgan va maqbul saqlash sharoitlari tanlangan bo'lsa, oddiy atmosferada saqlash muddatini 2 marta uzaytirish mumkin. «Fitomag»ni РГС bilan birlashtirish yanada katta samaraga imkon beradi. Boshqariladigan muhit tizimining o'zi saqlash muddatini uzaytiradi; etilen ingibitori bilan birgalikda esa meva saqlash kameralaridan chiqarilgandan keyin ham iste'mol xususiyatlarini saqlaydi.

  • Masalan, nok yoki danakli mevalarni qancha vaqt saqlash mumkin?

Hammasi mahsulotning dastlabki holatiga bog'liq. Maqbul sharoitlarda saqlash muddati 3 oygacha uzayadi. Biz hamkorlik qiladigan ayrim yirik xo'jaliklarda, masalan «Sad-Gigant» yoki «Krimskaya fruktovaya kompaniya»da danakli mevalar dekabrgacha saqlangan. Lekin ta'kidlayman: bu butunlay mevalarning dastlabki sifatiga bog'liq.

  • Eng yaxshi natijaga erishish uchun qaysi sharoitlar maqbul hisoblanadi?

«Fitomag» har qanday mahsulotni yetishtirish va ishlov berish zanjirining oxirida turadi, shu sababli yutuqlarimiz ko'p jihatdan avval bajarilgan ishlarga bog'liq. Biz meva yoki sabzavotdagi bor holatni mustahkamlaymiz, sifatini yaxshilamaymiz. Masalan, issiqxona xo'jaliklari bilan ishlashda yaxshi natijaga 95% ishonamiz. Himoyalangan maydondagi sabzavotlar boshidanoq barcha standartlarga rioya qilib yetishtirilgan. Ochiq maydon sabzavotlari bilan ishlashda esa yetishtirish jarayonidagi agrotexnikani nazorat qila olmaganimiz sababli samarani kafolatlamaymiz. Texnologiya issiqxona bodringi va pomidoriga ko'proq mos.

  • Texnologiya pomidor va bodringda aynan qanday ishlaydi?

Pomidorning ayrim navlarida saqlash muddati ikki oygacha uzayadi; bodring haqida gapirganda esa janubiy hududlardan shimoliy hududlarga tashishda yo'qotishlarning kamayishini qayd etish lozim. Ishlov berilgan bodringlar avtorefrijeratorlarda tashiladi. Mijozlarimiz statistikasi yaxshi natijalarni tasdiqlaydi.

  • «Fitomag» bilan ishlovdan oldin qandaydir tayyorgarlik ishlari zarurmi?

Mijozlar bilan bog'lar gullashidan boshlab ishlaymiz. Xizmatlar majmuasiga navlar bo'yicha hosildorlik va uzish yetukligini aniqlaydigan agronom va texnologlar maslahatlari kiradi. Mutaxassislar saqlashga joylash sxemasini tuzishda ham yordam beradi va meva yig'imida qatnashadi. Hosil yig'ilib, joylangach tahlillar o'tkaziladi, kameralar bo'yicha yetuklik sxemasi tuziladi va ishlov beriladi.

  • Haroratni belgilash va saqlashni tashkil etish bo'yicha tavsiyalar berasizmi?

Bu buyurtmachi bilan ishimizning asosidir. Har bir partiya uchun saqlash tavsiyalarini ishlab chiqamiz: qanday saqlash ma'qul, qachon uzish, qachon saqlashga qo'yish, qayerga tashish, qaysi sovutish tizimini qo'llash, sovutish vaqtini, gaz rejimiga chiqish vaqtini qanday belgilash va hokazo. Bu har bir korxona, ayniqsa «Sad-Gigant», «Agronom sad», «15 let oktyabrya» kabi yiriklar uchun juda puxta va ijodiy ish. Mutaxassislarimiz shunday bog'dorchilik majmualariga yordam beradi.

  • Preparat bilan ishlov berish jarayonining o'zi qanday kechadi?

Qo'llash uchun maxsus uskuna — aralashtirish qurilmasi ishlatiladi. Korxona sharoitiga qarab u elektr tarmog'idan ham, akkumulyatordan ham ishlashi mumkin. Qurilma ma'lum dozadagi «Fitomag» preparatini suvda eritishga yordam beradi; keyin apparat germetik kameraga bir sutkaga qo'yiladi. Bir sutkadan so'ng uskuna o'chiriladi va kamera shamollatiladi.

  • Bu muolajani necha marta o'tkazish kerak?

Bir marta. Bir marta qo'llangandan keyin mevalar himoyaga ega bo'ladi. Ularni tashish, boshqa kameralarga ko'chirish, avtorefrijeratorlarga yuklash, zarur bo'lsa saralash mumkin.

  • Preparat dozasi qanday aniqlanadi?

Bu kompaniyaning nou-xausidir. Dozalar tizimi turli navlarning preparatga reaksiyasini ko'p yillik amaliy tadqiq qilish asosida ishlab chiqilgan. Doza ko'plab omillar: nav, yetilganlik darajasi, harorat va namlikdan kelib chiqib hisoblanadi. Har bir aniq partiyaning dozasi o'ziga xos bo'ladi.

  • «Fitomag»ni qo'llash qanchalik xavfsiz?

Preparat ishlab chiqarish, saqlash, qo'llash va iste'mol bosqichlarida mutlaqo xavfsiz. Har doim bir voqeani aytaman. Ukrainada oktyabr oyida Golden Delishes olmali 3 kameraga ishlov berdik. May oxirida 200 dan ortiq kishi qatnashgan konferensiya o'tkazib, omborni ochdik. Ichkarida hozirgina uzilgandek sharbati tomayotgan sersuv, qattiq olmalarni ko'rdik. Ayyor ukrainalik erkaklar: «Iltimos, bir olma yeb ko'ring», deb so'rashdi. Shundan beri saqlash majmualarida o'tkaziladigan barcha tadbirlarimizda preparatimiz bilan ishlov berilgan mahsulotni doimo yeyman.

  • Preparat xavfsizligi bo'yicha sinovlar o'tkazilganmi?

Albatta, o'tkazilgan. Dastlab «Fitomag»ni pestitsid sifatida ro'yxatdan o'tkazdik. Modda pestitsid sifatida tasniflansa, toksiklik bo'yicha eng ko'p tekshiruvdan o'tadi. Iste'molchilarda xavfsizlik bo'yicha barcha savollarni bartaraf etish uchun bu yo'lni ongli tanladik.

  • Tadqiqotlar qancha vaqt davom etdi?

Butun jarayon deyarli uch yil oldi. Bu davrda barcha toksikologik va kimyoviy xususiyatlar o'rganildi. Jumladan, preparat qoldiq moddalari qayd etiladigan konsentratsiyaning eng kichik oshishini aniqladik. Buning uchun ish dozasi doimiy oshirildi. Natijada preparat bilan ishlovdan keyin qoldiq moddalar ish dozasi 5 000 marta oshirilganda aniqlanishini topdik. Ish konsentratsiyasi 3 000-4 000 marta oshirilganda ishlov berilgan mevalarda faol modda izlari aniqlanmadi. Preparat inson uchun mutlaqo zararsiz.

Manba: FruitNews

Materiallarga